Socio-Political

ඉතිහාසය මූලිකව තබාගැනීම: නව අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණවලට එරෙහි තර්කයක්..

ඉතිහාසය මූලිකව තබාගැනීම: නව අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණවලට එරෙහි තර්කයක්..

මෙම වසර මුලදී, අග්‍රාමාත්‍ය, ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳව කතා කිරීමට පටන් ගත් විට, බොහෝ දෙනෙකුට ඉහළ බලාපොරොත්තු තිබුණි. රනිල් වික්‍රමසිංහගේ ආණ්ඩුව අනුගමනය කළ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිම දිගටම කරගෙන යාමට වත්මන් ආණ්ඩුව තීරණය කර තිබියදීත්, අඩුම තරමේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ හෝ තත්ත්වය වෙනස් වනු ඇතැයි යනුවෙන් ප්‍රබල විශ්වාසයක් පැවතුණි. තම දේශපාලන පැවැත්ම තහවුරු කිරීමට එකදු පිරිවෙනක්වත් මඟ නොහැරි දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙසත්, සාධාරණ සහ සමාන අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් වෙනුවෙන් දිගු කලක සිට පෙනී සිටි පක්ෂයක් ලෙසත්, ඔවුන්ගෙන් ඉහළ බලාපොරොත්තු තැබීම සාධාරණය. අධ්‍යාපනයේ ප්‍රධාන පාර්ශ්වකරුවන් ලෙස පුද්ගලයින් සහ කණ්ඩායම්, 2026 වසරේ සිට ක්‍රියාත්මක කිරීමට අගමැතිනිය සැලසුම් කරමින් සිටි ප්‍රතිසංස්කරණ ගෙනහැර දක්වන ඕනෑම විධිමත් ලේඛනයක්…
Read More
අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සිල්ලර තාක්ෂණ මානයක් නොවේ..

අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සිල්ලර තාක්ෂණ මානයක් නොවේ..

මීට මසකට පමණ පෙර, – එනම් මා රෝගාතුරවීමට පෙර – අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන මා ලියූ කෙටි සටහනක මෙසේ යෝජනා කළෙමි. “ගුරු සංගම්, අන්තරේ, FUTA මෙන්ම අධ්‍යාපනය ගැන උනන්දු පුර වැසියන් මේ යෝජිත ප්‍රතිසංස්කරණයන් දෙස බැලිය යුත්තේ ‘අධ්‍යාපනයට සියයට 6  ක්’ යෝජනාවේ ප්‍රිසමය තුළිනි.” හරි හැටි සුවයක් නැතද අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන අපහසුවෙන් හෝ යමක් ලිවිය යුතු යැයි සිතීමි. අසනීපය මරණය වෙත මසකින් ළං කළ ද සිදුවීම් විසින් මා මසකින් පස්සට තල්ලු කර ඇත. එසේ වුවද, මසක කාලය තුළ ඇත්තටම ආංඩුව යෝජනා කරන්නේ කුමක්ද යන්න ගැන පැහදිලි උත්තරයක් දීමට අධ්‍යාපන ඇමති හරිනි අමරසූරිය අසමත්ව ඈත. ඒ 2020 යෝජනා ද? එසේ නැත්නම් රනිල්…
Read More
සීතල නුවරඑළියේ එළවළු ගොවියන්ගේ ඇඟ රත්වෙන කතාව..

සීතල නුවරඑළියේ එළවළු ගොවියන්ගේ ඇඟ රත්වෙන කතාව..

සීතල පරයන උණුසුම් කතාබහක යෙදෙන්නට පසුගිය දවසක අපට අවස්ථාවක් ලැබුණි. හමුව නුවරළියේ එළවළු  ගොවීන් සමග ය. නගර මධ්‍යයේ පිහිටි ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයට ඔවුන් එක්‍ රැස්ව සිටියේ අවනඩුවක් කියන්න ය. එම කටයුත්ත සංවිධානය කර තිබුණේ සාධාරණ සමාජයක් සඳහා වන ජාතික ව්‍යාපාරය මගිනි. පිරිස පනහක් පමණ වන්නට ඇත. සිංහල හා දෙමළ ජනවර්ග දෙකක ස්ත්‍රී පුරුෂ හා තරුණ මෙන්ම වැඩිහිටි පිරිසක් ඒ අතර විය. අද අප දකින නුවරඑළිය සොයාගෙන ඇත්තේ සැමුවෙල් බේකර් විසිනි. එදා සිට අද දක්වා  පරපුරෙන් පරපුරට එක දිගට ගලා එන ජනප්‍රවාදයකට අනුව අදටත් ජනතාව හෙණ ඉල්ලන ඒ වගේම හැම අවුරුද්දකම පාහේ අඩුම තරමින් එක හෙණයක් හෝ පාත්වන තැනක් නුවරඑළිය නගර…
Read More
‘ආනන්දපුරම්’; බතලේගොඩ වතු කම්කරුවන්ගේ අරගලයක ආනන්දය..

‘ආනන්දපුරම්’; බතලේගොඩ වතු කම්කරුවන්ගේ අරගලයක ආනන්දය..

මුහුදු බඩ ඇතුළු පහත රට පාලනය කරමින් සිටී බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලකයෝ  ගිවිසුමක් ඔස්සේ උඩරට මහනුවර රාජ්‍ය අත්පත් කර ගැනීමත් සමගින්, 1815 මාර්තුවේදී ලංකාව ඒකීය රාජ්‍යයක් බවට පත් කළෝය. එතෙක් පැවති වැඩවසම් සමාජය ටිකෙන් ටික ධනේශ්වර ක්‍රමයක් කරා පරිවර්තනය වන්නට වුයේ ඉන් පසුවය.  කෝපි වැවිලි බෝගයක් ලෙසින් මුලින්ම හදුන්වා දුන් අතර පසුව එය තේ, රබර්, පොල්, සින්කෝනා  දක්වා වර්ධනය කෙරිණි. වගාවන්ට කම්කරුවන් රැගෙන ආවේ දකුණු ඉන්දියාවේ දරිද්‍රතාවෙන් පෙළුණු ගම්මානවලින්ය. එසේ රැගෙන එන ඔවුන් මුහුදු මගින් තලෛ මන්නාරමට පැමිණ ඉන් පසු මාධ්‍ය කඳුකරය දක්වා රැගෙන යන්නේ පා ගමනින්ය. දහසකුත් පීඩාවන්ට ලක්ව ගමනාන්තයන් කරා ලඟා වන විට බොහෝ දෙනෙක් රෝගී තත්වයන්ට ගොදුරුව…
Read More
දකුණු ආසියානු තේ කම්කරුවාගේ හෙට දවස..

දකුණු ආසියානු තේ කම්කරුවාගේ හෙට දවස..

දකුණු ආසියාවේ මිලියන සංඛ්‍යාත වතු කම්කරුවන් අතරින්  තේ කම්කරුවන්ට ලැබෙනුයේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයකි. ශ්‍රීලංකාව, ඉන්දියාව, බංගලාදේශය සහ නේපාලය  කලාපයේ   තේ නිපදවෙන ප්‍රධාන රටවල් හතර අතරින්  ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන වාර්තාවන්ට අනුව තේ අපනයන අතින්  තුන් වන තැන ලංකාවටත්, හත් වැනි තැන නේපාලයටත් හිමිය. ඉන්දියාවට 51 වැනි ස්ථානයේත්, බංගලාදේශය 133 ස්ථානයේත් පසුවේ. එහෙත්  මෙකී රටවල තේ  වතු කම්කරුවන්, විශේෂයෙන් ස්ත්‍රීන්ට  හා කම්කරු පන්තික පවුල්වලට බලපාන ජිවන කොන්දේසි පවතිනුයේ ඉතාමත් ශෝචනීය තත්වයකයි.  කම්කරු  අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් වලට ඔබ්බට ගොස් ඔවුන්ගේ     ආදිවාසී, දලිත් වාර්ගික සහ අනෙකුත් ආන්තික ජන  අයිතිවාසිකම් හා  සමාජ යුක්තිය කෙරෙහි ද   මෙම රටවල් හතර පුරාම ගැටළු පැන නැගී ඇත. ලංකාව, ඉන්දියාව, බංගලාදේශය…
Read More
රජයෙන් වී මිලදී ගැනීමෙන් සහල් අර්බුදය විසඳේ ද?

රජයෙන් වී මිලදී ගැනීමෙන් සහල් අර්බුදය විසඳේ ද?

දැනට වෙළඳ පෙළේ පවතින රතු සහල් හිඟයට හේතුව පසුගිය ආණ්ඩුව 2024 මැතිවරණය ඉලක්ක කර ගෙන පවුලකට රතු සහල් කිලෝ ග්‍රෑම් විස්ස බැගින් බෙදා දීමයැයි වෙළඳ ඇමති වසන්ත සමරසිංහ පසුගිය දා ප්‍රකාශ කෙළේය. මෙම ප්‍රකාශයට ජනමාධ්‍යයේ ඉහළම ප්‍රචාරයක් ලැබුණේ ඔහු වෙළඳ ඇමති නිසා ද නැතිනම් ජාතික ජන බලවේගයේ චතුර කතිකයෙකු නිසා ද යන්න පැහැදිලි නැත. කෙසේ වුවත් මෙම ප්‍රකාශය ආණ්ඩු බලයක් නොමැතිව සිටිය දී සාමාන්‍යයෙන් ජනමාධ්‍යයේ අවධානය ලබා ගැනීමට කළ ප්‍රකාශවලින් වෙනස් වන්නේ නැත. හදිසියේම අඩු ආදායම්ලාභී පවුල් අතර කැකුළු සහල් බෙදීමට ගත් තීරණය ඡන්ද ගුණ්ඩුවක් බවට කිසිදු සැකයක් නැත. එහෙත් මෙම සහල් බෙදා දීම ඊට මාස කිපයකට පසු රටේ රතු…
Read More
ඇත්ත තිත්ත වීමට ඉස්සර,. වස කනවද? පලිබෝධ නාශක පාලනය කරනවද?

ඇත්ත තිත්ත වීමට ඉස්සර,. වස කනවද? පලිබෝධ නාශක පාලනය කරනවද?

ගොඨාභය රාජපක්ෂ පාලන සමයේ අවිධිමත්ව ස්ථාපිත කරන්නට උත්සාහ ගත් කාබනික වගා සංග්‍රාමය උපන්ගෙයිම මිය ගියේ ගොවියා කබලෙන් ලිපට වට්ටමින් හා ආණ්ඩුවට ගෙදර යන්නට එක් බලවත් හේතුවක්ද වෙමිනි. අදවනවිට, තමන්ම ගෙවත්තේ වවා ගතහොත් හෝ ඉහළ මිළක් ගෙවා සුපිරි වෙළඳසැළකින් මිළට ගතහොත් හෝ නොවන්නට කාබනික ආහාර පරිභෝජනයට අවස්ථාව අහිමි මෙරට ජනයාට වස යෙදූ බව දැන දැනම එළවලු ඇතුළු සෙසු ආහාර පරිභෝජනය කරන්නට සිදුව ඇත. ඊට හේතුව කාබනික ආහාර සුලබ නොවීම හා කාබනික වගාවට පමණක් යොමුවීම දුෂ්කර වීමයි. එසේම උඩරට හා පහතරට එළවළු වර්ග බොහෝමයක් කෘෂි රසායනික නොයොදා වගා කළ නොහැකි බව ගොවීන්ගේ අත්දැකීමයි. ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තයේ ස්වභාවය අනුව සම්පූර්ණයෙන්ම කාබනික ගොවිතැනට යොමුවීම ප්‍රායෝගික…
Read More
කිසිදු හව්හරණක් නැතිව අවසන් ගමන් යන ගෘහ සේවිකාවෝ…

කිසිදු හව්හරණක් නැතිව අවසන් ගමන් යන ගෘහ සේවිකාවෝ…

ජාත්‍යන්තර ගෘහස්ථ කම්කරු දිනය ජූනි 16 දිනට දී තිබේ. 2011 වසරේ සිට ලොවපුරා ගෘහස්ථ ශ්‍රමිකයින් නියෝජනය කරන වෘත්තීය සමිති, විවිධ සංවිධාන විසින් මෙම දිනයේදී තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ලොවට කියා පෑමට සහ දිනා ගැනීමට විවිධ වැඩසටහන් සිදු කරයි. 2011 ජූනි පැවති ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ මහා සම්මේලනයේදී ලෝකයේ ගෘහස්ථ කම්කරුවන් වෙනුවෙන් වන ථෙයිතිහාසික ප්‍රඥප්තියක් සමමිත විය. එනම් ගෘහස්ථ ශ්‍රමිකයින් සඳහා සුනිසි මෙහෙවර (Decent work) සඳහා වන C189 ප්‍රඥප්තියයි.  මෙම සම්මුතිය රටවල් තුළ අපරානුමත කර ගෘහස්ථ කම්කරුවන් සඳහා යහපත් රැකියා කොන්දේසි දිනා ගැනීම සඳහා ජාත්‍යන්තර ගෘහස්ථ කම්කරු සම්මේලනය සහ එහි සාමාජික ලොව පුරා විසිරි සිටින වෘත්තීය සමිති කටයුතු කරමින් සිටී. කම්කරු අමාත්‍යවරයාගේ පොරොන්දු ප්‍රොටෙක්ට්…
Read More
වියතුන් තැනූ “මෝඩ බැම්ම”ක් නිසා දුක්විඳින මාතර මිනිස්සු

වියතුන් තැනූ “මෝඩ බැම්ම”ක් නිසා දුක්විඳින මාතර මිනිස්සු

ලංකාවේ ගොවින් සදහටම දුක් විඳින්නන්ය. වැස්ස, නියඟය, අලි පාලු කිරිම, ණය බර, අතරමැදියන් ගසා කෑම , අධික පොහොර මිල වැනි මෙකී නොකී සියලු සියළු දෑ නිසා අපේ ගොවින් සදා දුකින් පෙළේ. මේ දුකින් පෙළෙන්නන් අතරට අමුතු ගැටලුවක් නිසා එකතුවී ඇති පිරිස මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ ගොවියන්ය. මෙය සිදුව ඇත්තේ ලංකාවේ මෙතෙක් නොඇසූ අලුත්ම හේතුවක් නිසාය. මේ ගැටලුවට මුල මාතර දිස්ත්‍රික්කය හරහා ගලන නිල්වලා ගඟ හරහා මෑතදී බඳින ලද බැම්මකි. දුරදිග නොබලා  වර්ෂ 2019 දී ඉදිකිරිම ආරම්භවූ මේ බැම්ම නිසා දුක් විඳින්නේ ගොවියන් පමණක් නොවේ. මේ නිසා ගොවියන් නොවන වැසියන්ට තම ගෙවල් දොරවල් වසරකට කිහිපවරක් ගංවතුරට යටවනු හිසෙහි අතගසා බලා සිටීමට සිදුවී තිබේ.…
Read More
How do we consider the socio economics crisis in Sri Lanka in the world contest

How do we consider the socio economics crisis in Sri Lanka in the world contest

The new world disorder The causes of capitalism’s systemic crises do not lie in shortages or an inability to produce what humanity needs. The factories, their workforces, the means of production, logistics and communications, new and old, exist in abundance, as do the scientific and technological means to address pandemics and climate change. The social means for global planning already exist within the multinational corporations and the giant banks but are divided by private ownership and internecine competition. This contradiction was witnessed in the response to the pandemic: on the one hand the rapid development of vaccines, on the other…
Read More