මාක්ස්වාදී පක්ෂයක් ලෙස පෙනි සිටීමට කැමති ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ඇතුළත් ජාතික ජන බල වේගයේ රජය තවත් පිම්මක් පැන ඇත. ඒ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් නීති විරෝධී ලෙස ඉරානයට එරෙහිව පනවා ඇති සම්බාධකවලට අවනතව ශ්‍රී ලංකාව අසළ මුහුදේ අතරමංව සිටින ඉරාන වානිජ නැව් 20 කට ජලය ඖෂධ සහ ආහාර වැනි අත්‍යාවශ්‍ය දේ ලබා දිම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ය. ආණ්ඩුව එවැනි දේ සම්පාදනය නොකරන බව පවසා නැව්වලට ආහාර ජලය සහ වෙනත් අත්‍යාවශ්‍ය දේ සපයන පෞද්ගලික සමාගම්වලටද අනතුරු හැගවීම් කෙළේය. ඇමරිකාවෙන් පනවා ඇති සම්බාධක නොතකා ක්‍රියා කළහොත් එම සමාගම්වලට මූල්‍ය ගනුදෙනුවලදී ඇමරිකානු බැංකුවල සම්බාධකවලට ලක්වීමට ඉඩ ඇති බව අවධාරණය කිරීමෙනි. ඒ ආහාර පාන සැපයීමට එපා නොකියා එපා කීමකි.
ඉරානයට එරෙහිව අයුක්ති සහගත සහ අසාධාරණ යුද්ධයක යෙදී සිටින ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඉරානයට එරෙහිව සම්බාධක පැන වූයේ එම යුද්ධයේම තවත් පියවරක් ලෙසිනි. පසුගිය පෙබරවාරි 28 වැනි දා ඊශ්‍රායෙලය සමග ආරම්භ කළ ප්‍රහාරයෙන් ඉරානයේ නායක අයතොල්ලා කුමේනි සහ පාසල් ළමයින් 160ක් ඇතුළු විශාල පිරිසක් මරා දමා මහත් හානියක් සිදු කළ ද බලාපොරොත්තු වූ ආතාරයට ඉරානය යටපත් කර ගැනීමට හැකි වූයේ නැත. මේ නිසා වියරු වූ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉරානය එක රැයකින් රටම අළු කර දමන බවට තර්ජනය කෙළේය. එනම් න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන බවට කළ තර්ජනයකි. අවි යොදා එල්ල කරන ප්‍රහාරවලට අමතරව ආර්ථික වශයෙන් රට දුර්වල කිරීමේ අරමුණෙන් ඒ වන විටත් පනවා තිබු සම්බාධකවලට අමතරව ද්වීතීයික බලපෑමක් සහිත තවත් සම්බාධක ගණනාවක්ද ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
ද්වීතීයික සම්බාධකවලින් අපේක්ෂා කරන්නේ ඉරානය සමග කිසියම් ආකාරයේ හෝ සම්බන්ධතාවයක් පවත්වන රටවල් සහ වෙළඳ සමාගම් ද ඇමරිකානු සම්බාධකවලට ලක් කිරීමය. මෙම සම්බාධක ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා රජයේ නිලධාරින් 40කට විශේෂ පුහුණුවක් ද කොළම ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් ලබා දුන්නේය. එම පුහුණුව හැදින් වූයේ එක්සත් ජනපදයේ ආරක්ෂක අවශ්‍යතාවයන්ට තර්ජනයක් වන ආකාරයට සාමුද්‍රික සම්බාධක මගහැරීම සහ ඒවාට ප්‍රතිචාරය දැක්විය යුතු ආකාරය පිළිබඳ පාඨ මාලාවක් සේය. දැනට පෙනෙන ආකාරයට රාජ්‍ය නිලධාරීන් පමණක් නොව රජයේ මැති ඇමතිවරුන්ටද එම පුහුණුව ලබා දී ඇති බව පෙනේ.
සම්බාධක පැනවීම දේශපාලන අවියක් කර ගෙන ඇති ඇමරිකාව වැනි රටක් ඉරානයට එරෙහිව දැඩි සම්බාධක පැනවීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ. දශක හතකට අධික කාලයක් තිස්සේ කියුබාවට එරෙහිව සම්බාධක පනවා ඇත්තේ එක්සත් ජාතින්ගේ හෝ වෙනත් අන්තර්ජාතික සංවිධානයක කිසිම අනුමැතියකින් තොරවය. එනම් පැහැදිලිවම නීති විරෝධීව තම දේශපාලන අභිලාෂයන් ඉටු කර ගැනීමටය.
මෙහිදී සැලකිල්ලට ගත යුතු තවත් වැදගත් කාරණයක් වන්නේ පසුගිය වසරේ ඔක්තෝබර් මස ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් ජාතින් විසින් සම්මත කර ගත් ඒකපාර්ශ්විකව බලහත්කාරයෙන් ගනු ලබන පියවරවලට එරෙහි ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයකට අත්සන් තබා සිය එකගතාවය පළ කර තිබීම ය. ඒකපාර්ශ්වීය බලහත්කාරයෙන් ගනු ලබන පියවරවල හානිකර ප්‍රතිඵල පිළිබද එක්සත් ජාතින්ගේ විශේෂ වාර්තාකරුගේ වාර්තාවක් පදනම්ව ගනු ලැබු තීරණයක් අනුව ද්වීතීයික සම්බාධක අන්තර්ජාතික නීතියට සහ ස්වෛරීත්වය පිළිබද මූලධර්මවලට පටහැනිය. එමෙන්ම සම්බාධක පනවන රට කිසිම තත්වයක් යටතේ අන් කිසිම රටක් සම්බාධක ක්‍රියාත්මක කිරීමට දිරි ගැන්වීම සහ අනුගතවීම නොකළ යුතුයැයි අවධාරණය කරයි.
මේ අනුව ශ්‍රී ලංකාව හෝ වෙනත් රටක් එක්සත් ජනපදය ඒකපාක්ෂිකව පනවා ඇති සම්බාධක ක්‍රියාත්මක කිරීමට අන්තර්ජාතික නීතිය යටතේ බැඳී නැති අතර එවැනි බල කිරීමකට යටත්වන්නේ නම් රටේ ස්වාධිනත්වය සහ ස්වෛරීත්වය පාවා දීමක් වනු ඇත.
කිසිම විදේශ රටක බලපෑමට යටත් නොවී රටේ ස්වාධීනත්වය සහ ස්වෛරීත්වය රැක ගන්නා බවට විපක්ෂයේ සිටිය දී දිව්රුම් දුන් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණත් එහි නායකත්වයෙන් ඇති ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවත් කරන්නේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්ව රටේ නිදහස සහ ස්වෛරීත්වය පාවා දීමකි. මීට පෙර ඉන්දියාවේ පැවැත් වූ නාවික අභ්‍යාසයකට සහභාගි වී ආපසු ඉරානයට යාත්‍රා කරමින් තිබු ඉරාන නාවික හමුදාවේ දෙනා යාත්‍රාව ලංකාවේ වරායකට පිවිසීමට අවසර ඉල්ලා සිටි විට ද ලංකාවෙන් ඊට අවසර ලැබුණේ නැත. මෙම යාත්‍රාව ඉරාන හමුදාවට අයත් වුවද එය නිරායුධව තිබු නිසා රටට පිවිසීමට ජාත්‍යන්තර නීතිය අනුව බාධාවක් තිබුණේ නැත. නමුත් එක්සත් ජනපදයේ උදහසට ලක්වනු ඇතැයි බිය වූ නිසා ශ්‍රී ලංකා රජය අවසරය ලබා දුන්නේ නැත. එම ප්‍රශ්නය විසඳුණේ එක්සත් ජනපද හමුදාව ටෝර්පිඩෝ ප්‍රහාරයකින් ඉරාන නැව විනාශ කිරීමෙනි. ප්‍රහාරයකට සූදානමක් නැතිව මුහදේ නතර කර තිබු නිරායුධ නැවකට ටෝර්පිඩෝ ප්‍රහාර එල්ල කිරීම නිවට නියාලු ක්‍රියාවක් බව කිව යුතු නැත.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ටෝර්පිඩෝ ප්‍රහාරයකින් නැවක් විනාශ කළ ප්‍රථම අවස්ථාව එයයි. මුහුදුබත් වූ එම නෞකාවෙන් දිවි ගලවා ගත් භට පිරිසක් ගලවා ගැනීම සිදු කෙළේද ඇමරිකානු උදහසට ලක්වනු ඇතැයි බියෙනි.
දැනට ලංකාවට නාවික සැතපුම් 15ක් ඔබ්බෙන් නැංගූරම් ලා ඇති ඉරාන නැව් එරට නාවික හමුදාවට අයත් නොවන වානිජ කටයුතු සඳහා යොදා ගන්නා නැව් ය. චීනයට බොරතෙල් ප්‍රවාහනය කොට ආපසු පැමිණි හිස් නැව් ය. ඉරානයට යාත්‍රා නොකිරීමට හේතුව ඇමරිකානු නාවික හමුදාව එම වරාය වටලා ගෙන සිටීමය. එවැනි තත්වයක් යටතේ එම නැව්වලට ආහාර ඖෂධ සහ ජලය ලබා දීම නීති විරෝධී ඇමරිකානු සම්බාධකවලට පටහැනි වුවත් අසාධාරණ අමානුෂික ක්‍රියාවකි. එල්ටිටීඊ යුද සමයේ උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලට ලංකාණ්ඩුවෙන් සමහර සම්බාධක පනවා තිබුණ ද ඉන්දියාව ගුවනින් පරිප්පු දැම්මේ මානුෂික ආධාර ලබා දීමේ ප්‍රමුඛතාවය නිසාය. ඇමරිකාව ඇතුළු බටහිර රටවල් ද එම ප්‍රදේශවලට මානුෂික ආධාර ලබා දීමේ ප්‍රමුඛතාවය විවිධ ජාත්‍යන්තර මණ්ඩපවලදී අවධාරණය කළහ.
නීති විරෝධී ඇමරිකානු සම්බාධකවලට ලක්ව සිටින මෙම ඉරාන යාත්‍රාවලට මානුෂික ආධාර ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් ජාතික ජනබල වේගයේ ආණ්ඩුව කරන්නේ ද එම නීති විරෝධී යුද්ධයට සහාය දැක්වීමකි. ඊශ්‍රායෙලයට ලංකාවෙන් සේවකයන් යැවීමෙන් කරන්නේද ගාසා තීරයේ කරන ජනඝාතන යුද්ධයට සහාය දැක්වීමකි. ජන ඝාතන යුද්ධය ඇරඹීමත් සමග පලස්තීන ජාතිකයන්ට ඊශ්‍රායෙලයට පිවිසීම තහනම් කිරීමෙන් ඇති වූ ශ්‍රම හිඟය මග හරවා ගැනීමට සහාය වීමකි. එය නමසිය පනස් ගණන්වල සිට පලස්තීනයට සහාය දැක්වීමේ ශ්‍රී ලංකා රජයේ ප්‍රතිපත්තියට එරෙහිවීමක් බව ඩොලර්වලට වහ වැටී සිටින ජාතික ජනබල වේගයේ නායකයන්ට තේරුම් ගත නොහැකිය.
මෙම බියගුළුකම නිසා කුස ගින්නේ පසුවන පිරිසකට ආහාර සැපයීම සම්බාධක කඩ කිරීමක් නොවන බව ඇමරිකානු අධිරාජ්‍ය බලවතුන්ට පහදා දීමට ජාතික ජනබලවේගයේ නායකයන්ට හැකියාවක් නැත. විපක්ෂයේ සිටිය දී අධිරාජ්‍ය විරෝධී සටන්පාඨ නිතර ගායනා කළ ද දැන් රාජ්‍ය බලය සතු කර ගෙන ඇති නිසා අධිරාජ්‍යයාගේ උදහසට ලක් විය නොහැකිය.
මුහුදේ නිරාහාරව සිටින ඉරාන නැව්වලට මානුෂික ආධාර ලබා නොදීමෙන් සහ පලස්තින ජනඝාතන යුද්ධයට සහාය වීමට ඊශ්‍රායෙලයට සේවකයන් යැවීමෙන් නිරුවත් වන්නේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන වංචනික භාවයයි. පලස්තීනයේ ජන ඝාතනයෙන් සහ ඉරාකයට එරෙහි හමුදා ආක්‍රමණයෙන් කියවෙන්නේ ලෝක ආධිපත්‍යය තහවුරු නර ගැනීම සඳහා ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ බටහිර රටවල් ගෙන යන දේශපාලන ආර්ථික ප්‍රහාරයේ නග්න හමුදාමය ස්වරූපයයි. අධිරාජ්‍ය බලවතුන්ගේ දේශපාලන, ආර්ථික සහ හමුදාමය බලහත්කාරයට යටවීමෙන් නැතිවන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ වාර්තාකරු පෙන්වා දුන් ආකාරයට රටේ ස්වෛරීත්වය සහ ස්වාධීනත්වයයි. එය මාක්ස්වාදී න්‍යාය කර පින්නා ගත් දේශපාලන පක්ෂයක් රටේ පාලන බලය ලබා ගෙන සිටියදී සිදුවීම දෛවයේ සරදමක් විය හැකිය.
මෙය අපේ දේශපාලන උරුමය නොවේ. එතරම් රැඩිකල් නොවු මහවලතැන්න රත්වත්ත රදල පරපුරේ කාන්තාවක් වූ සිරිමා බණ්ඩාරනායක මාක්ස්වාදියෙකු හෝ සමාජවාදියෙකු නොවේ. එහෙත් ඇයට ජාතික ස්වාධීනත්වය සහ රටේ ස්වෛරීත්වය පිළිබද අභිමානයක් තිබිණ. මහා බලවත් තෙල් සමාගම්වල සහ ඇමරිකාවේ තර්ජන නොසලකා තෙල් සමාගම් ජනසතු කිරීමට ඇය අභීත වුවාය. සියලුම පාසල් රජයේ පාලනයට ගැනීමේ දී ද ඇය ජාතික හෝ ජාත්‍යන්තර බලවේගවලට හිස නොනමා ජාතික ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට එඩිතර වූවාය. බංග්ලාදේශයේ නිදහස් සටනේ දී පාකිස්ථාන ගුවන් යානාවලට ඉන්දියානු ගුවන් කලාපය තහනම් වූ විට ඇය පාකිස්ථාන ගුවන් යානාවලට ලංකාවේ ගුවන් කලාපය හරහා පියාසර කිරීමට අවසර දුන්නේ ඉන්දියාවේ උදහසට ලක්වීමේ අවදානම නොසලකාය. ඉන්දු චීන යුද්ධය ඇවිලී ගිය විට එම රටවල් දෙක අතර සාමයක් ඇති කිරීමට ඇය උත්සාහ කළ ආකාරය උසස් රාජතාන්ත්‍රික භාවයට නිදසුනකි. සැමියාගේ අභාවයෙන් අහම්බෙන් දේශපාලනයට පිවිසි ඇය ලෝක පූජිත නායිකාවක් වූයේ යුක්තිය සහ සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් අභීතව පෙනී සිටි නිසාය.
එහෙත් මාක්ස්ලෙනින් වාදයෙන් පෝෂණය වී සන්නද්ධ අරගල දෙකකින් පන්නරය ලත් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ වත්මන් නායකත්වය ගැන එසේ කිව හැකිද?
